Türkiye’nin müze olarak inşa edilen ilk kurumu olma unvanıyla 19. yüzyılın sonunda kapılarını dünyaya açan İstanbul Arkeoloji Müzeleri, temelleri 1846 yılında Müze-i Hümayun adıyla atılmış olsa da gerçek anlamda dünya müzesi kimliğine 13 Haziran 1891 tarihinde kavuşmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne devredilen bu muazzam mirasın bugünkü görkemine ulaşmasındaki en büyük pay, Türk müzeciliğinin öncüsü, arkeolog ve ressam Osman Hamdi Bey’e aittir. 1881 yılında müze müdürlüğüne getirilen Osman Hamdi Bey, Sayda Kral Mezarlığı kazılarından çıkardığı İskender Lahdi ve Ağlayan Kadınlar Lahdi gibi paha biçilemez eserleri İstanbul’a getirerek koleksiyonun temelini oluşturmuş, tarihi eserlerin yurt dışına çıkışını yasaklayan yasal düzenlemelerle modern Türk müzeciliğinin miladını yazmıştır.

Balkanlar’dan Afrika’ya, Anadolu ve Mezopotamya’dan Arap Yarımadası’na kadar uzanan geniş bir coğrafyanın tarihini tek bir çatı altında birleştiren müze, bir milyonu aşkın eserden oluşan koleksiyonunda Sümer, Akad, Hitit, Eski Mısır, Antik Yunan, Roma ve Bizans dönemlerine ait eşsiz parçaların yanı sıra Selçuklu ve Osmanlı döneminin en nadide çini örneklerini barındırmaktadır.

Dünyanın ilk yazılı barış antlaşması olan Kadeş Antlaşması’na da ev sahipliği yapan bu kompleks, mimari açıdan da bir başyapıt niteliğindedir. Ünlü mimar Alexander Vallaury tarafından neoklasik tarzda inşa edilen ve dış cephesi İskender Lahdi ile Ağlayan Kadınlar Lahdi’nden esinlenilerek tasarlanan ana binanın yanı sıra, 1883 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi olarak kurulan Eski Şark Eserleri Müzesi ve 1472 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan İstanbul’un en eski sivil mimari örneği Çinili Köşk ile üç ayrı birimden oluşmaktadır. 1993 yılında aldığı Avrupa Konseyi Müze Ödülü ile başarısını uluslararası alanda tescilleyen İstanbul Arkeoloji Müzeleri, geçmişin mirasını geleceğe taşımaya ve ziyaretçilerini tarihin derinliklerine davet etmeye devam etmektedir.